16 november 2006

Achterkamertjes

Een alternatieve vorm van democratie: de partij die na de verkiezingen het grootst is, gaat helemaal in z’n eentje in de regering zitten. Iedere stemming over een wetsvoorstel van het kabinet wordt voorafgegaan door gekonkel en handjeklap, net zoals nu het geval is. Maar in tegenstelling tot nu zijn er geen coalitiepartijen die een Kamermeerderheid vormen, en die braaf meestemmen met het kabinet terwijl ze het dualisme lippendienst bewijzen. Het machtswoord bestaat niet meer. Oppositie, dat zijn alle partijen behalve de regerende. En elke oppositiepartij kan met een beetje koehandel directe invloed uitoefenen op het kabinetsbeleid.

Mijn ervaring is dat de meeste mensen het een idioot plan vinden. Ten minste, wel als je het op deze manier brengt. Het zou slecht zijn voor de continuïteit van het beleid en de stabiliteit van de regering, maar beide bezwaren zijn dubieus. Het is echt niet onmogelijk om een consistent beleid te voeren dat gebaseerd is op wisselende Kamermeerderheden, en een regering valt pas als een meerderheid van de Kamer een motie van wantrouwen steunt. Dat is nu ook al zo, alleen worden moties van wantrouwen binnen het huidige systeem vaak om de verkeerde redenen verworpen: niet omdat een meerderheid het regeringsbeleid steunt, maar omdat de coalitiepartijen hun plekje niet willen opgeven. Is dat het soort stabiliteit waar we op zitten te wachten?

Minister Joop Wijn is het roerend met me eens, al verwoordt hij het anders: een minderheidsregering is het ei van Columbus. Of, zoals hij het zelf zei, het toppunt van democratie. “Denken in politieke kongsi’s kan niet. Je moet anderen echt overtuigen. Dat is interessant en spannend.”

Een minister die “anderen overtuigen” beschouwt als nieuw en verfrissend, dat is het beste argument dat ik totnogtoe heb gehoord vóór de winner-takes-all variant van democratie. Anderen overtuigen, hetzij van je gelijk, hetzij van de aantrekkelijkheid van de deal die je aanbiedt, dat is waar politiek toch eigenlijk over zou moeten gaan. Weg met de saaie meestemmende coalitiegenoten, gekonkeld moet er worden!

5 Reacties:

Anonymous Christiaan zei...

Hee Iknik, dat heb ik een paar jaar geleden al op topia lopen beweren en toen was je tegen omdat het niet werkbaar was ;)

17 november 2006 om 00:44  
Blogger Iknik zei...

Was ik niet degene die er mee kwam? Zo zit het wel in mijn herinnering, maar toegegeven, in mijn herinnering ben ik wel vaker genialer dan ik in het echt al ben.

Maar ik kwam in elk geval inderdaad tot de conclusie dat het niet werkbaar was. Nu denk ik dat dat reuze meevalt. Noem het voortschrijdend inzicht :)

17 november 2006 om 14:25  
Blogger Scaut zei...

Het grootste probleem lijkt me dat zodra een partij heel groot lijkt te zijn in de peilingen ze een verkiezing proberen te forceren om, in jouw voorstel, meteen het gehele kabinet te vervangen ipv, zoals nu, enkele ministers te vervangen bij de zoveelste coalitie die erg veel op de vorige lijkt. Elke keer nieuwe ministers inwerken lijkt me erg veel tijd kosten die de ambtenaren aan betere dingen kunnen besteden.

17 november 2006 om 15:15  
Anonymous wout zei...

Nou ik heb nog een beter idee.

Ik ben de regering en de oppositie mag vrijblijvende adviezen geven. We noèmen het een democratie en het plebs is tevreden.

17 november 2006 om 17:03  
Blogger Iknik zei...

@Scaut: Als er in het huidige systeem een grote politieke verschuiving plaatsvindt, worden vaak vrijwel alle ministers vervangen. Alleen als de kiezer wel tevreden is over de gang van zaken, blijven de politieke verhoudingen ongeveer gelijk en blijven veel ministers zitten.

In een winner-takes-all systeem is dat natuurlijk niet anders: grote verschuivingen leiden tot nieuwe ministers, tevredenheid met de status quo niet.

Overigens is een woutocratie natuurlijk sowieso te verkiezen boven ieder ander systeem, maar ik vrees dat ons land er nog niet klaar voor is.

17 november 2006 om 17:32  

Een reactie plaatsen

<< Home